Dit artikel gaat over iets wat, wanneer je een internetondernemer wordt, ongetwijfeld gaat tegenkomen. Auteursrechten of copyrights. We gebruiken allemaal designs, lay-out’s, foto’s en tekstformats om onze website mooier te maken. Dit om je boodschap mooier te verpakken voor de bezoekers en natuurlijk uiteindelijk ook voor jezelf.
We nemen als voorbeeld een website van een hoveniersbedrijf. Deze zal foto’s moeten laten zien op zijn website om jou als bezoeker te overtuigen van zijn overontwikkelde groene vingers. Maar wie heeft die foto’s gemaakt? En zijn de auteursrechten van die foto overgedragen aan de hovenier zodat deze de foto kan laten zien op zijn website? In veel gevallen zal de hovenier zelf de foto hebben gemaakt, maar wat nu als het een professioneel hoveniers bedrijf is dat net een weiland heeft omgebouwd naar een paleistuin? Dan wil je daar als hoveniersbedrijf geen onderbelichte foto’s van hebben. Dus wordt er een professionele fotograaf voor ingehuurd.
Deze foto’s worden gekocht van de natuur fotograaf voor 200 euro per stuk zonder verdere afspraken. Wanneer een foto zonder verdere afspraken/specificaties wordt verkocht zegt het bureau BURAFO (bureau voor bescherming fotografen en copyrights) dat de fotograaf de eigenaar van de foto blijft. De foto mag dus niet gebruikt worden voor andere (promotionele) doeleinden. In theorie mag hij hem zelfs niet op zijn eigen website plaatsen, maar dit wordt vaak door de vingers gezien.
Maar dan..krijgt de hovenier te horen dat zijn weiland/paleistuin transformatie in de prijzen is gevallen bij het jaarlijkse tuinen festival: ‘de Groene Prestatie’. De organisatie vraagt aan de hovenier om foto’s die zij kunnen gebruiken bij de promotie van hun festival.
De hovenier is geen auteursrecht specialist en geeft zonder argwaan zijn eerder gekochte foto’s aan het festival bestuur. De natuur fotograaf ziet enkele dagen later op de website van een hoveniers startpagina dat er reclame wordt gemaakt voor het tuinen festival met een foto die hij heeft gemaakt. Hij wil geld zien, en stuurt een claim van 4900 euro naar het bestuur van het festival wegens onrechtmatig gebruik van zijn foto’s, daarbij doet hij ook gelijk een schikkingsvoorstel van 3500 euro wanneer er binnen 9 dagen betaald wordt. De fotograaf laat ook weten dat wanneer er helemaal niet betaald wordt, er juridische stappen genomen zullen worden. Het bestuur snapt hier niks van en laat in een reactie aan de fotograaf weten dat zij deze foto met de toestemming van de hovenier hebben verkregen. Ook treden zij in contact met de hovenier en vraagt opheldering over deze claim.
Wat nu?
Laten we voorop stellen dat hier drie problemen zijn, laten we dit uitkristalliseren:
- Het Bestuur van De Groene prestatie – Haar wordt een geldbedrag gevraagd voor het gebruiken van een auteursrechtelijk beschermde foto. Ze hebben door e-mail contact de foto verkregen. Hierin zegt de hovenier letterlijk dat de foto in kwestie gebruikte mag worden door het bestuur. Deze foto is dus niet onrechtmatig in hun bezit gekomen, maar dat geeft hun niet het recht de foto te gebruiken voor enige andere (promotionele) doeleinden. Dit moet apart in het koopcontract opgenomen worden.
- De Hovenier – Deze heeft een foto gedistribueerd met de wetenschap dat deze gebruikt wordt voor promotionele doeleinden. Hij heeft niet in het koopcontract (deze was niet aanwezig) opgenomen dat de foto van weliswaar ‘zijn’ tuin ook auteursrechten vrij was. Hij heeft geen kaas gegeten van auteursrecht en de fotograaf heeft hem hier niet over ingelicht. Hij vindt dat de fotograaf hem had moeten informeren over de rechten en plichten die bij zo’n niet alledaagse aankoop horen.
- De Fotograaf – De fotograaf gaat agressief te werk. Hij is boos omdat dit al de zoveelste keer is dat hij een foto van zijn hand ziet verschijnen op een andere website dan waar hij over is geïnformeerd. Hij laat zonder waarschuwing weten dat hij een hoop geld wil zien om iets wat eigenlijk niemand zag aankomen. Hij zet flinke druk op de wederpartij door een periode van 9 dagen af te dwingen voor betaling van het schikkingsvoorstel. De wederpartij kan zich in deze korte periode natuurlijk niet goed voorbereiden / inlezen op de voorgedane situatie. Daarnaast brengt hij ook nog eens zijn eigen markt in gevaar omdat hij een natuur fotograaf is. Hoe de situatie uiteindelijk ook verloopt, de hovenier en het bestuur van het festival zal nooit meer gebruik maken van zijn diensten, en wie weet welke connecties zij hebben in de groene wereld.
Vervolg
Er is van alle drie de partijen natuurlijk wel wat te zeggen. De nu komende tekst is gebleken uit jurisprudentie (vergelijkbare situaties die al voor het gerecht zijn afgehandeld) met een snufje eigen ervaring.
Uitgaande van het worst-case scenario. De zaak komt voor. De fotograaf wordt in zijn gelijk gesteld betreft het auteursrecht. Hierbij wordt er ook gelijk duidelijk gemaakt dat de fotograaf in het vervolg zijn klanten moet inlichten over het auteursrecht, en dat deze voorlichting ook in deze situatie ook zeer gewenst was geweest, maar hier gezien het recht is hier niets in het voordeel van de hovenier te behalen. De schadevergoeding wordt gedeeltelijke toegekend en komt neer op 200 euro, het bedrag dat eigenlijk betaald had moeten worden voor de foto. De promotionele stukken van het festival die deze foto draagt moeten worden verwijderd.
Het bedrag van 200 euro zal buiten de rechtbank vermoedelijk (gedeeltelijk) verlegd worden door het festival bestuur naar de hovenier omdat zij vinden dat hun onderzoeksplicht naar auteursrechten ophield bij de hovenier. In de meeste gevallen zorgen de partijen (hovenier en festival bestuur) in het kader van vrede dan voor een verdeling van het bedrag tussen hun beide. Uiteindelijk heeft de fotograaf dus wel een vergoeding gekregen voor de foto, maar van zijn originele claim is niks meer over. De kosten van de foto en toegebrachte schade wordt namelijk op redelijkheid bekeken. Het had dus ook 300 euro of juist 150 euro kunnen zijn.
Nog een aangemerkt detail: De fotograaf kiest voor een bedrag onder de 5000 euro omdat dit nog binnen het kantongerecht valt. Dan heb je geen advocaat nodig om je te verdedigen. Boven dit bedrag is het een zaak voor de ‘normale’ rechter en zijn advocaten betrokken. De proceskosten vallen ook een stuk hoger.
Disclaimer m.b.t. dit artikel: Deze zaak is redelijke specifiek maar geeft geen enkele garantie betreft uitspraken in iets wat jij hebt meemaakt. Dit verhaal valt niet en/of nimmer onder jurisprudentie en kan niet worden gebruikt in juridische conflicten. Namen als ‘De Groene Prestatie’ hebben geen enkele samenhang met een toevallig bestaand bedrijf en/of festival en is in het kader van dit artikel bedacht.